Buluşunuzu Tescillemenin Formülü
İnsanlık tarihi, hayatımızı kolaylaştıran, endüstrileri kökten değiştiren ve dünyayı ileriye taşıyan muazzam buluşlarla doludur. Bugün kullandığımız akıllı telefonlardan arabaların motor aksamlarına, tıp dünyasındaki tıbbi cihazlardan üretim hatlarındaki wrap (paketleme) makinelerine kadar her yenilik, arkasında büyük bir emeği barındırır. İşte bu emeğin başkaları tarafından izinsiz olarak üretilmesini, satılmasını veya ithal edilmesini engellemenin tek yasal yolu patent almaktır.
Ancak her yeni fikir veya her teknik yenilik maalesef patentle korunamaz. Bir teknik çözümün ya da buluşun patent belgesi alarak tekel hakkı kazanabilmesi için uluslararası düzeyde kabul gören ve ülkemizde de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenen çok net kurallar vardır.
Bir buluşun patent tescili alabilmesi için taşıması gereken 3 altın şartı ve bu sürecin bilinmeyen detaylarını sizler için derledik.
Patent Alabilmenin 3 Temel Şartı
Dünyanın neresine giderseniz gidin (ister Türk Patent ve Marka Kurumu - TÜRKPATENT nezdinde, ister Avrupa Patent Ofisi - EPO nezdinde olsun), bir buluşun patent alabilmesi için aşağıdaki üç kriteri aynı anda taşıması zorunludur. Bu şartlardan biri bile eksik olursa, yapılan patent başvurusu ne yazık ki retle sonuçlanır.
-
Yenilik (Novelty)
Patent almanın ilk ve en katı şartı, buluşun dünya çapında yeni olmasıdır. Yenilik kriteri değerlendirilirken "tekniğin bilinen durumu" (state of the art) esas alınır.
- Tekniğin Bilinen Durumu Nedir? Patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir dilde yazılı, sözlü, internet ortamında veya kullanım yoluyla halka sunulmuş her türlü bilgi birikimidir.
- Buluşunuzun aynısı daha önce Çin’de bir makalede yayımlanmışsa, Amerika’da bir fuarda sergilenmişse ya da Türkiye’de bir web sitesinde satılıyorsa, buluşunuz "yenilik" özelliğini kaybetmiş demektir.
- En Sık Yapılan Hata: Mucitlerin buluşlarını patent başvurusu yapmadan önce sosyal medyada paylaşması, akademik makalede yayımlaması veya fuarda sergilemesidir. Kendi buluşunuzu bile başvuru öncesinde kamuya açıklarsanız, yenilik kriterini kendi elinizle yok etmiş olursunuz.
-
Buluş Basamağı (Inventive Step)
Bir teknik yeniliğin sadece "yeni" olması patent alması için yeterli değildir; aynı zamanda buluş basamağı kriterini de karşılaması gerekir. Buluş basamağı, geliştirilen ürün veya yöntemin, o teknik alandaki bir uzman için "kolayca çıkarılamayacak" bir nitelikte olması anlamına gelir.
- Uzman Gözüyle Bakış: Söz konusu teknik alanda çalışan, ortalama bilgi ve deneyime sahip bir mühendis veya usta düşünelim. Bu kişi, mevcut teknolojileri yan yana getirdiğinde sizin buluşunuza "mantıksal bir çıkarımla kolayca" ulaşabiliyorsa, orada bir buluş basamağı yoktur.
- Örneğin; mevcut bir mekanik parçanın malzemesini sırf daha hafif olsun diye demir yerine alüminyum yapmak genellikle bir yeniliktir ancak bariz bir geliştirme olduğu için buluş basamağı içermez. Fakat alüminyum ile belirli elementleri öyle bir oranda karıştırırsınız ki parça hem hafifler hem de beklenmeyen bir ısı yalıtımı/dayanıklılık gösterir; işte bu durum "beklenmeyen teknik etki" yarattığı için buluş basamağına sahip kabul edilir.
-
Sanayiye Uygulanabilirlik (Industrial Applicability)
Patent sisteminin temel amacı, teorik tartışmalar yaratmak değil, sanayiyi ve üretimi teşvik etmektir. Bu nedenle patentlenecek buluşun soyut bir fikirden ibaret kalmaması, pratik olarak üretilebilir veya kullanılabilir olması gerekir.
- Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında tamamen veya kısmen üretilebilir, montajlanabilir veya yöntemsel olarak uygulanabilir olması şarttır.
- Sadece teorik düzeyde kalan, fizik kurallarına aykırı olan (örneğin sonsuz enerji ürettiği iddia edilen devridaim makineleri) veya pratikte üretilmesi imkansız olan tasarımlar sanayiye uygulanabilirlik şartını karşılamadığı için patent alamazlar.
Önemli Not: Patent Verilemeyecek Konular
3 şartı sağlasa bile kanunen patent kapsamı dışında bırakılan bazı konular vardır. Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, zihni faaliyetlere, iş faaliyetlerine veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler, bilgisayar programları (yazılımlar tek başına patentlenemez, telif hakkı veya cihazla bütünleşik teknik etkiyle korunur) ve edebiyat eserleri patent konusu olamaz.
Faydalı Model ile Patent Arasındaki Fark Nedir?
Eğer geliştirdiğiniz inovasyon dünya çapında yeniyse ve sanayiye uygulanabiliyorsa ancak buluş basamağı kriterini tam olarak karşılayamıyorsa (yani mevcut teknolojilerin pratik bir modifikasyonu ise) süreçten tamamen vazgeçmek zorunda değilsiniz. Bu tür durumlarda Faydalı Model (Utility Model) tescili devreye girer.
Faydalı model tescilinde buluş basamağı şartı aranmaz. Sadece "Yenilik" ve "Sanayiye Uygulanabilirlik" şartları yeterlidir. Patentler koruma süresi olarak sahibine 20 yıl hak sağlarken, faydalı modeller 10 yıl boyunca koruma sağlar ve kimyasal maddeler ile yöntemlere faydalı model belgesi verilemez.
Fikrinizi Riski Atmayın: Meslek Patent Profesyonelliği
Aylarca, belki de yıllarca üzerinde çalıştığınız mekanik, elektronik veya kimyasal buluşunuzun patent alma şansını ölçmek son derece uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Doğru yapılandırılmamış, patent tarifnamesi ve istemleri (claims) zayıf yazılmış bir başvuru, buluşunuzun başkaları tarafından kopyalanmasına zemin hazırlayabilir ya da TÜRKPATENT uzmanlarının araştırmalarında doğrudan elenebilir.
Meslek Patent olarak; teknik çizimlerinizin analizinden, uluslararası veri tabanlarında dünya çapında patent ön araştırmasının yapılmasına, yasal mevzuata tam uyumlu tarifname yazımından başvuru sonrası süreç yönetimine kadar her adımda mucitlerin ve işletmelerin yanındayız.
Geliştirdiğiniz yenilikçi adımların rakipleriniz tarafından taklit edilmesini önlemek ve 20 yıllık güçlü bir koruma kalkanı elde etmek için ilk adımı doğru atın. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0533 560 4808 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.
