Kendi Adımı ve Soyadımı Marka Olarak Tescil Ettirebilir miyim?
Kendi adını ve soyadını bir marka haline getirmek, özellikle son yıllarda oldukça yaygın bir strateji haline geldi.
Tasarımcılar, mimarlar, doktorlar, diyetisyenler, danışmanlar, eğitmenler, influencer’lar ve hatta akademisyenler şu soruyu sıkça soruyor:
“Kendi adımı ve soyadımı marka olarak tescil ettirebilir miyim?”
Bu soru basit gibi görünse de, marka hukuku açısından birçok istisna ve kritik detay barındırır.
Özellikle isim çok yaygınsa (örneğin Mehmet Aydın, Ahmet Yılmaz gibi) ya da aynı isimde daha önce yapılmış bir marka tescili varsa, süreç karmaşık hale gelebilir.
Bu makalede, ad–soyad marka tescilinin mümkün olup olmadığını, hangi şartlarda reddedilebileceğini, yaygın isimlerde nasıl bir yol izlenmesi gerektiğini ve en güvenli stratejileri detaylı şekilde ele alacağız.
Ad ve Soyad Marka Olarak Tescil Edilebilir mi?
Kısa cevap:
Evet, ad ve soyad marka olarak tescil edilebilir.
Ancak bu “her durumda ve koşulsuz” bir evet değildir.
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yapılan değerlendirmelerde, ad–soyad markaları için şu temel soru sorulur:
Bu isim, ilgili mal veya hizmetler bakımından ayırt edici mi?
Eğer ayırt edicilik yoksa, başvuru reddedilebilir veya ciddi itiraz riskleri doğabilir.
Ayırt Edicilik Ne Demektir?
Marka hukukunda ayırt edicilik, bir işaretin (isim, kelime, logo vb.):
- Başkalarınınkinden ayırt edilebilir olması
- Tüketici nezdinde belirli bir ticari kaynağı çağrıştırması
anlamına gelir.
Ad–soyadlar açısından bakıldığında:
- Nadir ve özgün isimler genellikle ayırt edici kabul edilir
- Çok yaygın isimler ise ayırt edicilik sorunu yaşayabilir
Yaygın İsimlerde (Örn: Mehmet Aydın) Ne Olur?
En çok merak edilen konu tam olarak budur.
“Benim adım Mehmet Aydın, bunu marka olarak tescil ettirebilir miyim?”
Cevap:
Tek başına ve her sınıfta olmak üzere tescil ettirmek genellikle zordur.
Çünkü:
- Mehmet Aydın ismi Türkiye’de çok yaygındır
- Aynı isimle faaliyet gösteren çok sayıda kişi olabilir
- Tüketici nezdinde belirli bir kaynağa işaret etmesi zorlaşır
Bu durumda TÜRKPATENT, markayı ayırt edici bulmayabilir veya üçüncü kişilerden itiraz gelmesi çok muhtemel olur.
Yaygın İsimlerde Hangi Stratejiler Uygulanır?
Yaygın isimlerde ad–soyadı doğrudan marka olarak tescil ettirmek yerine, ayırt ediciliği artıran stratejiler uygulanır.
1. İsim + Ek İfade Kullanımı
Örneğin:
- Mehmet Aydın Design
- Mehmet Aydın Clinic
- Mehmet Aydın Danışmanlık
- Mehmet Aydın Architects
Bu tür ekler, markayı hem daha ayırt edici hale getirir hem de faaliyet alanını netleştirir.
2. Logo ile Birlikte Tescil
Sadece kelime markası yerine:
- Özgün bir logo
- Tipografi
- Grafik unsur
ile birlikte yapılan başvurular, kabul şansını artırabilir.
Ancak unutulmamalıdır:
Logo tescili, kelime üzerindeki mutlak hakkı her zaman sağlamaz.
3. Belirli Sınıflarla Sınırlı Başvuru
Yaygın bir isim, her sınıfta sorun çıkarabilir;
ancak çok spesifik bir hizmet sınıfında kabul edilebilir.
Örneğin:
- Bir “Mehmet Aydın” adı, tıbbi danışmanlıkta tescil edilebilirken
- Aynı isim giyim sektöründe reddedilebilir
Bu nedenle sınıf seçimi, ad–soyad markalarında kritik önemdedir.
Aynı İsimde Daha Önce Tescil Varsa Ne Olur?
Bu durumda sık yapılan yanlış varsayım şudur:
“Benim adım bu, başkası nasıl tescil ettirmiş olabilir?”
Marka hukuku, nüfus kaydına değil, ticari kullanıma bakar.
Eğer:
- Aynı veya benzer isimde
- Aynı veya ilişkili sınıflarda
- Önceden yapılmış bir marka tescili varsa
sizin başvurunuz:
- İtirazla karşılaşabilir
- Kısmen veya tamamen reddedilebilir
Bu durum, o ismin gerçekten sizin adınız olması gerçeğini değiştirmez.
“Ama Ben Gerçek Kişiyim” Savunması Yeterli mi?
Hayır, tek başına yeterli değildir.
Evet, Türk hukukunda gerçek kişilerin kendi adını kullanma hakkı vardır.
Ancak bu hak:
- Ticari marka tescilinde sınırsız değildir
- Başkalarının kazanılmış marka haklarını otomatik olarak bertaraf etmez
Özellikle kötü niyet olmaksızın daha önce tescil edilmiş bir markaya karşı,
“bu benim adım” savunması her zaman başarılı olmaz.
Kendi Adını Markalaştırmak Kimler İçin Daha Uygundur?
Ad–soyad marka stratejisi özellikle şu meslek grupları için çok uygundur:
- Moda tasarımcıları
- Mimarlar ve iç mimarlar
- Doktorlar ve diş hekimleri
- Psikologlar ve terapistler
- Danışmanlar ve eğitmenler
- Sanatçılar ve yazarlar
Bu alanlarda isim, doğrudan kişisel itibarla ilişkilidir ve marka değeri zamanla kişinin kendisiyle büyür.
En Büyük Hata: Ön Araştırma Yapmadan Başvurmak
Ad–soyad markalarında en sık yapılan hata şudur:
- “Bu benim adım, sorun olmaz” düşüncesiyle
- Ön araştırma yapılmadan başvuru yapılması
Oysa profesyonel bir Marka Benzerlik Araştırması yapılmadan atılan her adım:
- Reddedilme riskini
- Boşa giden başvuru masraflarını
- Zaman kaybını
beraberinde getirir.
Sonuç: Evet, Ama Stratejiyle
“Kendi adımı ve soyadımı marka olarak tescil ettirebilir miyim?” sorusunun gerçek cevabı şudur:
Evet, ama doğru stratejiyle.
Her isim:
- Her sınıfta
- Her koşulda
- Sorunsuz şekilde
tescil edilemez.
Başarılı bir ad–soyad marka tescili için:
- Ayırt edicilik analizi
- Sınıf stratejisi
- Gerekirse isim varyasyonu
- Profesyonel hukuki öngörü
şarttır.
İsminizi güçlü bir markaya dönüştürmek istiyorsanız,
doğru strateji için Meslek Patent ve uzmanlarımıza danışabilirsiniz. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.
