Buluş Tescil Kriterleri
Yeni bir fikir geliştiren, ürün tasarlayan veya sanayiye yönelik teknik bir yeniliğe imza atan herkesin hedefi, bu buluşu yasal güvence altına almaktır. Ancak her fikir veya her yenilik ne yazık ki patent korumasından yararlanamaz. Bir buluşun patent tescili alabilmesi için uluslararası standartlarla belirlenmiş ve Türkiye'de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile güvenceye alınmış üç temel kriteri eksiksiz karşılaması gerekir.
Halk arasında sıklıkla "Tüm parlak fikirler patentlenebilir mi?" sorusu sorulsa da, soyut fikirler veya teknik bir çözümü olmayan düşünceler patent koruması dışında kalır. Bu rehberde, bir buluşun tescil edilebilmesi için taşıması gereken bu üç altın kuralı tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Patent Almanın 3 Temel Şartı
Bir buluşun patent tescili alabilmesi için aşağıdaki üç şartı aynı anda (kümülatif olarak) taşıması zorunludur. Bu şartlardan tek bir tanesinin dahi eksik olması, başvurunun Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) veya uluslararası patent ofisleri tarafından reddedilmesine yol açar.
PATENTLENEBİLİRLİK KRİTERLERİ
Kriter Adı: 1. YENİLİK
Kapsamı: Dünya Çapında Mutlak Yenilik
Kriter Adı: 2. BULUŞ BASAMAĞI
Kapsamı: Tekniğin Bilinen Durumunu Aşmak
Kriter Adı: 3. SANAYİYE UYGULANABİLİRLİK
Kapsamı: Üretilebilir veya Kullanılabilir Olmak
-
Yenilik (Mutlak Yenilik Kriteri)
Patent hukukunda yenilik kavramı dünya çapında (mutlak) yenilik anlamına gelir. Buluşun, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir dilde veya ortamda toplumca ulaşılabilir şekilde açıklanmamış olması gerekir.
Toplumca Ulaşılabilirlik: Buluşun yazılı bir makalede yer alması, internette paylaşılması, bir fuarda sergilenmesi, satılması veya kamuoyuna açık şekilde kullanılması yenilik unsurunu ortadan kaldırır.
Kendi Kendini Yakan Buluşçu Riski: Buluş sahiplerinin yaptığı en büyük hata, başvuruyu yapmadan önce ürünü sosyal medyada paylaşmak, fuarda sergilemek veya pazarlamaya çalışmaktır. Buluşunuzu başvuru öncesinde kamuoyuna açıklarsanız, kendi buluşunuzun yenilik unsurunu kendiniz bozmuş olursunuz.
-
Buluş Basamağı (Tekniğin Bilinen Durumunu Aşmak)
Yenilik tek başına yeterli değildir; buluşun aynı zamanda aşikar olmaması, yani buluş basamağı içermesi gerekir. Bu kriter, buluşun, ilgili teknik alandaki bir uzman tarafından mevcut bilgiler (tekniğin bilinen durumu) ışığında kolayca düşünülemeyecek veya türetilemeyecek nitelikte olmasını ifade eder.
Aşikar Olmama İlkesi: İki bilinen parçayı veya teknolojiyi basitçe birleştirmek (örneğin; bilinen bir sandalyeye bilinen bir tekerleği takmak) yenilik sağlasa bile bir buluş basamağı oluşturmaz. Çünkü sektördeki bir uzman bu birleşimi kolayca akıl edebilir.
Beklenmeyen Teknik Etki: Eğer bu birleşim veya yapılan değişiklik, sektörde daha önce öngörülemeyen, beklenmedik bir teknik avantaj veya performans artışı sağlıyorsa, işte o zaman buluş basamağı şartı sağlanmış olur.
-
Sanayiye Uygulanabilirlik
Bir buluşun patent alabilmesi için teorik bir düşünce veya soyut bir teoriden ibaret kalmaması, pratik bir karşılığının olması gerekir. Kanuna göre bir buluş; tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikteyse sanayiye uygulanabilir kabul edilir.
Üretilebilirlik ve Tekrarlanabilirlik: Buluş teknik olarak üretilebilir olmalı ve her üretildiğinde aynı teknik sonucu vermelidir.
Fizik Kurallarına Uygunluk: Doğa kanunlarına aykırı olan veya fiziksel olarak gerçekleştirilmesi imkansız olan tasarımlar (örneğin; dışarıdan hiçbir enerji almadan sonsuza kadar çalışan devridaim makineleri) sanayiye uygulanabilir kabul edilmez ve patent alamaz.
Hangi Fikir ve Konular Patent Alamaz?
Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca, 3 temel şartı sağlasa dahi doğrudan patent koruması dışında bırakılan konular bulunmaktadır:
. Keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler,
. Zihni faaliyetlere, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, kural ve yöntemler,
. Bilgisayar programları (yazılımlar telif hakkı ile korunur; ancak teknik bir cihazı yöneten yazılımlar patentlenebilir),
. Estetik değeri olan ürünler, edebiyat ve sanat eserleri (tasarım tescili veya telif hakkı kapsamındadır),
. Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
Buluşunuzun 3 Şartı Taşıdığını Nasıl Anlarsınız?
Buluşunuzun yenilik ve buluş basamağı şartlarını taşıyıp taşımadığını anlamanın tek yolu, başvuru öncesinde dünya çapında patent araştırması yapmaktır. Espacenet, WIPO ve TÜRKPATENT gibi uluslararası veri tabanlarında yapılacak profesyonel bir ön araştırma, hem boşa harç ödemenizi engeller hem de başvurunuzun tescil şansını somut olarak ortaya koyar.
Meslek Patent İle Buluşunuzu Tescil Ettirin
Bir fikrin veya buluşun tescil edilebilirliğini doğru analiz etmek, teknik ve hukuki bir uzmanlık gerektirir. Yanlış hazırlanan tarifnameler veya eksik yapılan risk analizleri, buluşunuzun reddedilmesine veya korumasız kalmasına neden olabilir. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0533 560 4808 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.
