Endüstriyel Tasarım (55)

Taklit ürün tespiti yapıldığında izlenmesi gereken hukuki ve fiili adımlar, marka sahibi veya hak sahibinin haklarını koruyup ihlali önlemek için çok önemlidir. İşte adım adım yapılması gerekenler:

Taklit Ürün Tespitinde İzlenmesi Gereken Hukuki ve Fiili Adımlar

1. Delil Toplama ve Tespitin Belgelenmesi

• Ürünün fotokopisi, fotoğrafı, videosu alınmalı.
• Taklit ürünün satışa sunulduğu yer ve zaman, satıcı bilgileri detaylı kayıt altına alınmalı.
• Mümkünse resmi bilirkişi raporu veya uzman görüşü alınmalı.
• Fatura, sipariş, reklam vb. belge toplanmalı.

2. Uzman Görüşü ve Teknik İnceleme

• Ürünün orijinal ürünle karşılaştırılması,
• Marka, patent, tasarım ve kalite standartlarına uygun olup olmadığının belirlenmesi,
• Gerekirse laboratuvar analizleri yapılması.

3. İlk İhtar ve Uyarı Yazısı Gönderilmesi

• Taklit ürünün satışını durdurması için satıcıya veya üreticiye yazılı ihtar gönderilir.
• İhtarda, hukuki yaptırımlar ve tazminat talepleri bildirilir.
• Bu adım bazen sorunu uzlaşmayla çözmek için yeterli olur.

4. Resmi Şikayet ve Bildirimler

• Marka ihlali için Türk Patent ve Marka Kurumu’na veya mahkemeye başvuru yapılabilir.
• Gümrük Muhafaza Müdürlüğü’ne bildirim yapılarak taklit ürünlerin sınırda engellenmesi sağlanabilir.
• Rekabet Kurumu’na şikayette bulunulabilir (haksız rekabet).

5. Savcılığa Suç Duyurusunda Bulunmak

• Türk Ceza Kanunu ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında taklit ürünler suçtur.
• Suç duyurusu ile savcılık soruşturması başlatılır,
• Gözaltı, el koyma ve adli süreçler başlar.

6. İdari ve Hukuki Yollara Başvuru

• Hukuki dava açmak: Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle tazminat, men ve durdurma davaları açılabilir.
• İdari para cezası talebi: Resmi kurumlar tarafından satıcıya ceza uygulanabilir.

7. Fiili Müdahaleler

• Polis veya zabıta eşliğinde satış noktalarına baskın düzenlenmesi, ürünlerin toplatılması.
• Mahkeme kararıyla ürünlerin imhası sağlanabilir.
• Sosyal medya veya e-ticaret platformlarına ihlal bildirimleri yapılarak ürünlerin kaldırılması istenebilir.

8. Tazminat Talepleri ve İtibar Koruma

• Maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
• Taklit ürünlerin neden olduğu zararlar raporlarla desteklenerek talepte bulunulur.
• Marka itibarının korunması için kamuoyuna açıklama yapılabilir.

Özet Aşamalar Tablosu

İpucu:

• Taklit ürün tespiti ve hukuki sürecin etkin yürütülmesi için alanında uzman patent ve marka vekili ile avukat desteği alınması çok önemlidir.
• Erken müdahale, hak kaybını önler ve caydırıcı olur.
  
  Ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.

Tasarım tescili, bir ürünün dış görünümünü korur. Ancak her görünüm tescile konu olabilir mi? Peki ya ürünün normal kullanımda görünmeyen, içte kalan kısımları?

Bu yazıda şu soruların yanıtlarını bulacaksınız:

• Bir ürünün görünmeyen bölümleri tasarım tesciliyle korunabilir mi?
• TÜRKPATENT bu tür tasarımlara nasıl yaklaşır?
• AB ve uluslararası uygulamalar ne diyor?

 Önce Temel Prensip: Ne Korunur?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre:

“Tasarım, bir ürünün veya ürün parçasının tamamının ya da bir bölümünün hatlar, şekiller, renkler, biçim, doku veya malzemeler yoluyla ve gözle algılanabilir şekilde ortaya çıkan görünümüdür.”

Yani korunabilecek tasarım:

• GÖRÜLEBİLİR olmalı
• ÜRÜNE uygulanan bir dış biçimi yansıtmalı

 "Normal Kullanımda Görünmeyen" Kısımlar Tescil Edilebilir mi?

Cevap: Hayır, edilemez.

TÜRKPATENT ve ABIPO uygulamalarına göre, ürünün normal kullanım sırasında görünmeyen bölümleri tasarım koruması kapsamına girmez.

 Örnekler ile Açıklayalım:

⃣ Korunamaz: Telefon Bataryası İç Tasarımı

• Batarya hücrelerinin iç yerleşimi veya lehim noktaları
• Kullanıcı tarafından görülmez → Korunmaz

⃣ Korunamaz: Buzdolabı Motor Bölmesi

• Alt panelin içindeki soğutucu tertibat
• Tüketici tarafından erişilemez → Korunmaz

⃣ Korunamaz: Çamaşır Makinesi Dişli Mekanizması

• Tambur içindeki çark yerleşimi
• Sadece teknik personele görünür → Korunmaz

 Korunabilir: Şeffaf Kasa İçinde Görünen Unsurlar

• Şeffaf blender haznesi içindeki bıçak tasarımı
• Ürün çalışırken görünüyorsa → Korunabilir

 TÜRKPATENT’in Yaklaşımı

TÜRKPATENT, AB direktifleri ve uluslararası uygulamalarla paralel şekilde hareket eder. Özellikle aşağıdaki durumlarda tasarım tescili reddedilir:

1. Teknik zorunluluk sonucu oluşmuş detaylar (SMK m.59)
2. Normal kullanımda görünmeyen parçalar (örneğin iç devre kartları)
3. Sadece montaj sırasında görülen kısımlar

Resimli Örneklerde de dikkat edilir: Eğer sunulan çizimlerde parçalar sadece patlatılmış görünümde varsa ve günlük kullanımda görünmüyorsa, TÜRKPATENT bu bölümleri kapsam dışında sayar.

 AB Uygulamasında da Aynı Mı?

Evet. AB Topluluk Tasarım Tüzüğü (CDR) Madde 4(2) şu ifadeyi içerir:

“Normal kullanım sırasında görünmeyen ürün parçaları tasarım korumasına konu olamaz.”

Avrupa Adalet Divanı, birçok kararında şunu vurgular:

“Kullanıcı ürünü ne şekilde kullanırsa kullansın, eğer parça görünmüyorsa, tasarım hakkı doğmaz.”

 “Görünmez Detayları” Korumak İstiyorsanız Ne Yapabilirsiniz?

1. Patent veya Faydalı Model korumasına başvurun (eğer yenilik ve buluş basamağı varsa)
2. Tasarımınızı görünür hale getirecek çözüm yolları düşünün (örneğin şeffaf kaplama)
3. Tescil stratejinizi sadece dış görünüme odaklayın – iç düzen yerine genel form önemlidir

 Sonuç: Gözle Görünmeyen, Hukuken Korunmaz

Tasarım koruması için temel ilke şudur:

“Kullanıcıya görünmeyen, tasarım olarak da korunmaz.”

Bu nedenle başvuru yaparken sadece özgün olmasına değil, görsel olarak algılanabilir olmasına da dikkat edilmelidir.

Uzman Görüşü

Meslek Patent olarak, tasarım tescil süreçlerinizde sadece estetik değil hukuki geçerlilik açısından da güçlü başvurular hazırlıyoruz. Teknik ve görünmez unsurlar için doğru koruma türünü birlikte seçelim.

www.meslekpatent.com üzerinden bize ulaşabilir, ücretsiz ön değerlendirme alabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.[...]

Tasarım Hakkı İhlalinde Hukuki Yaptırımlar: Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Tasarım tescili ile korunan bir ürünün izinsiz taklit edilmesi ya da kopyalanması halinde, hak sahibi hem hukuki hem de cezai yollara başvurabilir.
Peki ama bu süreç nasıl işler? Tazminat nasıl talep edilir? İhlali kim nasıl ispat eder?

Bu yazıda, tasarım hakkı ihlalinin hukuki sonuçlarını örneklerle ve uygulamadaki yöntemlerle anlatıyoruz.

Tasarım Hakkı Size Ne Sağlar?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre, tescilli bir tasarım:

 Tescil sahibine 5 yıl + 25 yıla kadar uzatılabilir süreyle tekel hakkı tanır.
 İzin alınmadan benzer ya da aynı tasarımların üretilmesini, satılmasını, ithalatını, teşhirini yasaklama hakkı verir.
 Hak ihlali durumunda dava açma ve tazminat isteme hakkı doğurur.

 Hangi Eylemler Tasarım Hakkı İhlalidir?

Tescilli bir tasarımı:

• Taklit ederek piyasaya sürmek
• Yetkisiz şekilde üretmek
• İnternette satmak veya reklamını yapmak
• Ambalaj, katalog ya da broşürlerde kullanmak
  Hepsi ihlal sayılır.

 Hak Sahibi Ne Yapabilir? – Hukuki Yaptırımlar

1. Hukuki Davalar (SMK m.81)

İhlal durumunda tasarım sahibi şu davaları açabilir:

 Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Tazminat talep edebilmek için:

• Geçerli bir tescilli tasarım hakkınız olmalı
• İhlal net olarak ispatlanmalı
• Maddi zararın miktarı belgelendirilmeli
• Dava, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılmalı

Tazminat Miktarı Nasıl Hesaplanır?

SMK m.81/3’e göre 3 farklı yöntemden biriyle hesaplanır:

1. Gerçek Zarar: Satılamayan ürünler, kaybedilen pazar payı
2. Emsal Lisans Bedeli: Varsayımsal kullanım için ödenecek bedel
3. İhlalden Doğan Kazanç: Taklit ürünle elde edilen gelir

Hak sahibi, bu üç yöntemden kendisi için en avantajlı olanı seçebilir.

 Örnek Vaka: Taklit Sandalye Tasarımı

 Özgün bir sandalye tasarımı 2020'de tescil edildi.
 2023’te başka bir firma benzer bir ürünle fuarda yer aldı.
 Tasarım sahibi, bu ürünün hem katalogda yer aldığını hem de satıldığını belgeledi.

Mahkeme, katalog ve fatura kayıtlarına dayanarak:

• Üretimin durdurulmasına
• Stokların imhasına
• 120.000 TL maddi tazminata
• 10.000 TL manevi tazminata
  karar verdi.

 İspat Yükümlülüğü Kimde?

 Kural: Tasarım hakkı sahibi, ihlali ispatlamak zorundadır.

Bu nedenle:

• Tarihli kataloglar, reklamlar
• Fatura ve sevk irsaliyeleri
• Ürün fotoğrafları, pazar yerlerindeki ilanlar
• Tanık beyanları
  delil olarak kullanılır.

Tersine ispat yükü ise taklit yapan tarafta olabilir (örneğin “önce ben yaptım” diyorsa).

 Sonuç: Tasarımınızı Koruyun, Haklarınızı Arayın

Tescilli tasarımlarınız hem ticari değer yaratır hem de hukuki koruma sağlar. İhlal durumunda hızlı ve bilinçli hareket ederseniz:

 Ürünler toplatılabilir
 Üretim durdurulabilir
 Maddi-manevi tazminat alınabilir

 Destek Alın

Meslek Patent olarak, tasarım ihlali tespitinden dava sürecine kadar yanınızdayız.
www.meslekpatent.com [...]

Endüstriyel tasarımlar, ürünlerin dış görünümünü şekillendiren ve pazarda fark yaratmalarını sağlayan en önemli fikrî mülkiyet varlıklarındandır. Ancak her tasarım tescil edilebilir değildir. Bir tasarımın hukuken korunabilmesi için belirli korunabilirlik kriterlerini sağlaması gerekir.

Bu makalede, endüstriyel tasarım başvurusu yapmadan önce dikkat edilmesi gereken hukuki ve teknik kriterleri, başvuru öncesi hazırlıkları ve başvurunun incelenme sürecine hazırlık yollarını ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.

Endüstriyel Tasarım Nedir?

Endüstriyel tasarım, bir ürünün tamamının veya parçasının çizgi, biçim, şekil, renk, doku veya malzeme gibi unsurlarla kazandığı görsel niteliğidir. Teknik işlevden ziyade dış görünüme odaklanır.

Örnekler:

• Bir sandalye tasarımının ayak biçimi,
• Çaydanlığın tutacak formu,
• Ambalaj kutusunun dış hatları.

1. Tasarımın Korunabilir Olması İçin Temel Kriterler

A) Yenilik Kriteri

Bir tasarım, dünya çapında kamuya sunulmamış olmalıdır. Tasarım, başvuru tarihinden önce herhangi bir yerde yayımlandıysa artık “yeni” kabul edilmez.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Fuar katılımı,
• Sosyal medyada paylaşım,
• Online satış platformlarında yayınlama,
  yeni olma özelliğini ortadan kaldırabilir.

⮞ Tasarımınızı kamuya sunmadan önce mutlaka tescil başvurunuzu tamamlayın.

B) Ayırt Edici Nitelik

Tasarım, ilgili kullanıcı üzerinde farklılık hissi uyandırmalıdır. Mevcut tasarımlarla büyük benzerlik gösteren tasarımlar ayırt edici sayılmaz.

Ayırt Ediciliği Azaltan Unsurlar:

• Yaygın formlar,
• Geçici modaya ait tasarım ögeleri,
• Teknik zorunluluklardan doğan şekiller.

⮞ Tasarımın pazardaki mevcut ürünlerden görsel olarak farklı olması gerekir.

C) Teknik Fonksiyona Bağlı Unsurların Dışlanması

Yalnızca teknik işlevi yerine getirmek için tasarlanmış unsurlar, tasarım koruması kapsamına girmez.

Örnek:

• Bir vida dişlisi sadece teknik fonksiyon için tasarlanmışsa tescil edilemez.
• Ancak dişlinin estetik biçimi özgünse bu yönü korunabilir.

2. Korunamayan Tasarım Unsurları

Bazı tasarımlar, yapıları gereği tescile uygun değildir. Bunlar:

• Zorunlu teknik şekiller (örneğin, standart dişli yapısı),
• Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı tasarımlar,
• Ulusal semboller, bayraklar, armalar.

⮞ Başvuru öncesinde, tasarımın kapsamı dikkatle değerlendirilmelidir.

3. Başvuru Öncesi Hazırlık Süreci

A) Tasarım Belgelerinin Hazırlanması

Tescil başvurusu için gerekli olan görsel materyallerin doğru ve eksiksiz olması büyük önem taşır.

Gerekli Belgeler:

• 1 ana görünüm (ön/üst),
• 5 yardımcı görünüm (sağ, sol, arka, alt, perspektif),
• Tasarımın açıklaması (isteğe bağlı ama önerilir),

⮞ Görseller teknik çizim değil, görsel algıyı ortaya koyan kaliteli görüntüler olmalıdır.

B) Tescil Edilecek Tasarımın Kapsamı

Tek başvuru ile çoklu tasarımlar tescil edilebilir. Ancak tasarımlar “aynı ürün grubu” içinde olmalıdır.

Örnek:

Aynı başvuruda 6 farklı sandalye modeli tescil edilebilir; fakat sandalye ve masa birlikte tescil edilemez.

C) Ön Araştırma Yapılması

Başvuru yapılmadan önce, benzer tasarımların tescil durumu incelenmelidir.

Araçlar:

• TÜRKPATENT Tasarım Portalı,
• EUIPO DesignView veri tabanı,
• WIPO Global Design Database.

⮞ Ön araştırma sayesinde hem tescil reddi riski azaltılır hem de tasarımın ayırt edici yönleri vurgulanabilir.

4. Endüstriyel Tasarım Başvuru Süreci

Aşamalar:

1. Başvuru Dosyasının Hazırlanması
   • Sistem üzerinden e-imza ile başvuru yapılır.
2. Şekli İnceleme
   • Eksik belge varsa bildirilir.
3. Yayın Süreci
   • 3 ay süreyle bültende ilan edilir.
4. İtiraz Süreci
   • 3. kişiler bu sürede itiraz edebilir.
5. Tescil ve Belgelendirme
   • Sorun çıkmazsa tasarım 5 yıllık süreyle tescil edilir.

⮞ Tescil süresi 25 yıla kadar 5’er yıllık periyotlarla uzatılabilir.

5. İncelemeye Hazırlık: Başvuru Reddedilmesin Diye Ne Yapmalı?

A) Profesyonel Görsel Hazırlık

Yetersiz ya da karmaşık görseller, şekli reddin başlıca nedenidir.

• Arka plan sade olmalı,
• Tasarım net görünmeli,
• Perspektif görünümler, detay vermeli.

B) Tanım ve Açıklama Metni

Zorunlu değil ama önerilen bir bölümdür. Tasarımın hangi yönlerinin korunmasının istendiğini açıkça ifade eder.

C) Benzerlik Analizi

Başvuru öncesi uzman desteğiyle mevcut tescilli tasarımlarla karşılaştırmalı analiz yapılmalıdır.

6. Sık Yapılan Hatalar ve Çözüm Önerileri

7. Tasarım Tescilinin Sağladığı Haklar

• Taklit ürünlere karşı hukuki koruma,
• Gümrükte el koyma ve ürün durdurma hakkı,
• Lisanslama ve gelir modeli oluşturma,
• Marka değerini artırıcı etki.

8. Tasarımın Ticari Değeri Nasıl Artırılır?

A) Marka ile Entegre Koruma

Tasarım, markayla bütünleşik kullanılmalı. Logo, ambalaj, ürün görünümü birlikte düşünülmeli.

B) Tescil Sonrası Tanıtım

Tasarımın tescil edildiği ilan edilmeli. Tescil numarası ambalajlarda ve tanıtımda kullanılmalı.

C) Uluslararası Tescil Düşünülmeli

Özellikle ihracat yapan firmalar için Lahey Sistemi veya doğrudan ülke bazlı başvurular kritik önemdedir.

Sonuç: Etkili Bir Tasarım Tescili Stratejik Bir Yatırımdır

Endüstriyel tasarımlar yalnızca estetik değil, aynı zamanda ticari başarıyı da doğrudan etkileyen varlıklardır. Doğru hazırlanmış bir tasarım tescili;

• Ürünlerinizi kopyalamaya karşı korur,
• Pazarda fark edilirliğinizi artırır,
• Yasal haklarınızı güçlendirir.

Bu süreçte, hem başvuru hem de itiraz aşamalarında uzman bir marka ve tasarım vekilinden destek almak, yatırımınızın korunması açısından kritik bir adımdır. Ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.[...]

Bir ürünün yalnızca teknik özellikleri değil, dış görünümü de satış başarısını belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Tüketici, çoğu zaman ürünü ilk olarak tasarımıyla değerlendirir. Bu nedenle özgün bir tasarımı koruma altına almak, sadece hukuki bir önlem değil, aynı zamanda ticari bir stratejidir. Tasarım tescili, markanıza değer katar, müşteri güveni oluşturur ve satış performansını doğrudan etkiler.

Tasarım Tescili Nedir?

Tasarım tescili, bir ürünün görünümünü oluşturan çizgi, biçim, renk, doku gibi unsurların hukuken korunmasını sağlayan resmi bir belgedir. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen bu belge, tescil sahibine o tasarımı üretme, satma ve lisanslama konusunda münhasır hak tanır. Başka bir deyişle, tescilli tasarımınız sizin izniniz olmadan kopyalanamaz veya taklit edilemez.

Tasarım Tescilinin Satışlara Katkısı

Tasarım tescilinin satışlar üzerindeki etkisi çok yönlüdür. İşte bu etkinin temel sebepleri:

1. Pazarda Fark Yaratır

   Yoğun rekabetin yaşandığı sektörlerde, benzer ürünler arasında fark oluşturmanın en etkili yolu özgün tasarımdır. Tescil, bu farkın korunmasını sağlar. Böylece rakipleriniz, ürününüzün görünümünü taklit ederek aynı etkiyi yaratamaz. Müşteri, orijinal tasarımı markanızla özdeşleştirir.

2. Müşteri Güveni Artar

   Tescilli bir tasarım, markanın profesyonelliğini ve özgünlüğe verdiği önemi gösterir. Bu durum, müşteri gözünde güven unsuru oluşturur. Tüketici, tescilli ürünün kalitesine daha fazla inanır ve markaya sadık hale gelir.

3. Fiyat Rekabetinden Çıkmanızı Sağlar

   Tasarım tescili, ürününüzü benzersiz hale getirir. Rakiplerin birebir kopya ürünlerle fiyat kırma stratejisini engellediği için, markanız katma değeri yüksek fiyatlarla satış yapabilir. Bu da kârlılığı doğrudan artırır.

4. Lisans ve Franchise Geliri Elde Etmenizi Sağlar

   Tescilli tasarımlar sadece korunmaz, aynı zamanda gelir kaynağına da dönüşebilir. Tasarım hakkı sahibi olarak ürününüzü başka firmalara lisanslayabilir veya franchise anlaşmalarıyla markanızı büyütebilirsiniz.

5. Marka İtibarını Güçlendirir

   Tescil edilmiş tasarımlar, markanın yenilikçi ve güvenilir imajını pekiştirir. Tüketici gözünde yalnızca bir ürün değil, bir tasarım anlayışı satarsınız. Bu da uzun vadede marka bilinirliğini artırır.

6. Hukuki Güvence Sağlar

   Tescil, olası taklit ve kopyalama durumlarında güçlü bir delil oluşturur. Hakkınızı ihlal eden kişi veya firmalara karşı dava açabilir, ürünlerin toplatılmasını ve tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Bu da tasarım emeğinizin korunmasını garanti altına alır.

Tasarım Tescili Olmadan Kaybedilen Fırsatlar

Tescilsiz bir tasarım, kolaylıkla kopyalanabilir. Rakipleriniz ürününüzün görünümünü taklit edip düşük kalitede benzerlerini piyasaya sürebilir. Bu durum hem satış kaybına hem de marka itibarının zedelenmesine yol açar. En önemlisi, siz tasarımın sahibi olsanız bile, tescili olmayan bir görünüm üzerinde hukuki hak iddiasında bulunmanız çok zordur.

Sonuç

Tasarım tescili, sadece bir koruma belgesi değil, aynı zamanda satışları artıran güçlü bir pazarlama aracıdır. Tüketicinin güvenini kazanan, rakiplerinden ayrışan ve hukuki olarak korunan markalar her zaman bir adım öndedir.

Tasarımınızı tescil ettirerek hem yaratıcılığınızı güvence altına alabilir hem de ticari başarınızı kalıcı hale getirebilirsiniz.

Meslek Patent olarak, tasarımlarınızın tescilinden hak ihlali süreçlerine kadar tüm aşamalarda profesyonel danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Tasarımınızı güvence altına almak için bizimle iletişime geçin. 

Her ürün tasarımı, markanın rekabet avantajını artıran özgün bir unsurdur. Ancak bir tasarımı tescil ettirmek ve hukuki koruma altına almak için ne kadar değişiklik yapılması gerektiği çoğu üretici ve girişimci için kafa karıştırıcı olabilir. Tasarım tescili, yalnızca yeni ve ayırt edici bir görünüm sunan ürünler için verilir. Peki, bir ürüne tescil alabilmek için hangi değişiklikler yeterlidir?

Tasarım Tescili Nedir?

Tasarım tescili, bir ürünün görünümüne ilişkin çizgi, şekil, renk, doku ve yüzey özelliklerinin hukuki olarak korunmasını sağlayan resmi bir belgedir. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen bu belge, tasarım sahibine o görünümü üretme, satma ve lisanslama konusunda münhasır hak tanır. Tescil edilmiş bir tasarım, izinsiz kopyalanamaz ve taklit edilemez.

Tasarımda Değişikliklerin Önemi

Bir tasarımın tescil edilebilmesi için "yeni ve ayırt edici" olması gerekir. Yani, tasarım daha önce piyasaya sunulmuş veya tescil edilmiş bir ürünle yüksek oranda benzer olmamalıdır. Tasarım tescili almak için gereken değişiklikler genellikle şu alanlarda yapılabilir:

1. Genel Görünümde Farklılık

   Ürünün genel hatları, formu veya silueti değiştirilebilir. Küçük detaylar değil, ürünün ilk bakışta algılanan görünümü esas alınır. Tescil ofisi, genel izlenimi değerlendirir; detaylı süslemeler tek başına yeterli olmayabilir.

2. Renk ve Yüzey Doku Değişiklikleri

   Renk kombinasyonları, desenler ve yüzey dokusu da ayırt edici bir özellik oluşturabilir. Ancak sadece renk değişikliği, temel form aynıysa yeterli sayılmayabilir. Tasarımın genel algısına katkı sağlamalıdır.

3. Yeni Fonksiyonel Eklemeler veya Süslemeler

   Ürüne eklenen yeni detaylar, süslemeler veya işlevsel özellikler tasarımın ayırt edici yönünü güçlendirir. Bu değişiklikler, tasarımı daha önceki örneklerden ayırıyorsa tescil için önemlidir.

4. Kombinasyon Yöntemleri

   Birden fazla değişiklik küçük gibi görünse de birlikte değerlendirilince tasarımın özgünlüğünü ortaya çıkarabilir. Form, doku ve renk gibi unsurların kombinasyonu tasarımın ayırt edici olmasını sağlar.

Tasarım Tescili İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

* Tescil edilecek tasarım, piyasada daha önce sunulmamış ve kamuya açıklanmamış olmalıdır.

* Küçük değişiklikler, yalnızca detay niteliğinde ise tescil başvurusu reddedilebilir.

* Tasarım başvurusu sırasında detaylı görseller ve açıklamalar eklenmelidir.

* Profesyonel danışmanlık almak, değişikliklerin yeterli olup olmadığını değerlendirmenize yardımcı olur ve başvurunun kabul edilme olasılığını artırır.

Tescil ile Elde Edilen Avantajlar

Tasarım tescili, sadece hukuki koruma sağlamakla kalmaz; ürününüzün pazarda öne çıkmasını da sağlar. Rakiplerin birebir kopya üretmesini engeller, marka değerini artırır ve tüketici güvenini pekiştirir. Ayrıca tescilli tasarımlar, lisans ve franchise gelirlerine de kapı açar.

Sonuç

Bir ürüne tasarım tescili alabilmek için yapılan değişikliklerin, tasarımın genel görünümünü ayırt edici biçimde farklılaştırması gerekir. Küçük detaylar tek başına yeterli olmayabilir, ancak form, renk ve doku gibi unsurların birleşimi tasarımın özgünlüğünü kanıtlayabilir.

Meslek Patent olarak, tasarımınızın tescil edilebilirliğini değerlendirme ve başvuru sürecinde profesyonel danışmanlık sağlıyoruz. Tasarımınızı güvence altına almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.[...]

Tasarım tescili, bir ürünün görünümüne özgü yenilik ve ayırt ediciliği koruma altına alan bir fikri mülkiyet hakkıdır. Bu hak, sahibine tasarımın ticari kullanımını tek başına yapma ve izinsiz kullanımlara karşı hukuki yollara başvurma yetkisi tanır. Ancak uygulamada sıkça karşılaşılan bir soru vardır:

“Tescilli bir tasarımın bazı unsurları değiştirilirse, bu değişiklikler tescilli tasarımı ihlal etmemeyi sağlar mı?”

Bu soru, özellikle moda, mobilya, ambalaj, otomotiv ve endüstriyel tasarım alanlarında sıkça gündeme gelir. Firmalar çoğu zaman piyasada beğenilen bir tasarımı “ufak dokunuşlarla” farklılaştırarak kullanmak isterler. Ancak tasarım hukukunda “küçük değişiklik” ile “yeni ve farklı izlenim yaratan tasarım” arasında çok net bir fark vardır.

Tasarım Tescilinin Koruma Kapsamı

Bir tasarım tescili, ürünün yalnızca teknik işlevini değil, görsel özelliklerini korur. Bu özellikler çizgiler, konturlar, renkler, şekiller, yüzey dokuları ve süslemeler gibi unsurları içerir. Türk Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre koruma, tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile sınırlıdır.

Dolayısıyla, bir tasarımın küçük detaylarının değiştirilmesi, genel izlenimi aynı bırakıyorsa, bu değişiklikler ihlal riskini ortadan kaldırmaz.

Genel İzlenim ve Bilgilenmiş Kullanıcı

Tasarım hukukunda “bilgilenmiş kullanıcı”, sıradan tüketici kadar dikkatsiz olmayan, ancak teknik uzman kadar da bilgili olmayan, sektörü tanıyan dikkatli kullanıcıdır. Eğer bu kullanıcı iki tasarım arasında belirgin bir benzerlik algılıyorsa, ikinci tasarım tescil edilmiş olsa bile ihlale neden olabilir. Mahkemeler ve Türk Patent Kurumu, iki tasarımı yan yana koymak yerine genel izlenim üzerinden değerlendirir.

Küçük Farklar Her Zaman Yeterli Değildir

Bir tasarımın bazı hatlarının yumuşatılması, rengine küçük müdahaleler yapılması, desenin boyutunun değiştirilmesi veya bir detayın eklenmesi çoğu zaman genel izlenimi değiştirmeye yetmez.

Örneğin:

* Tescilli bir sandalye tasarımında ayakların biraz inceltilmesi veya oturma kısmının renginin değiştirilmesi, genel izlenimi değiştirmez.

* Tescilli bir çanta tasarımında tokasının yerini değiştirmek veya dikiş biçimini farklılaştırmak da tasarımı yeni yapmaz.

Tescilden Kaçmak Mümkün mü?

Bir tasarımın korumasından kaçmak ancak yeni tasarımın tescilli tasarıma göre farklı bir genel izlenim yaratmasıyla mümkündür. Bu farkın yalnızca renk, ölçü veya oran değişikliklerinden ibaret olmaması, tasarımın bütünsel görünümünü etkileyecek düzeyde olması gerekir.

Uygulamada Nasıl Değerlendirilir?

Türk Patent ve Marka Kurumu ile Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri, tasarım ihlallerinde karşılaştırmalı görseller üzerinden karar verir. Eğer iki tasarım arasında belirgin bir benzerlik varsa, ikinci tasarımın tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın ihlal kararı verilebilir. Ayrıca, ikinci tasarım tescil edilmiş olsa bile, bu tescil hükümsüzlük davasıyla iptal edilebilir.

Sonuç ve Öneri

Tescilli bir tasarımın yalnızca küçük bölümlerini değiştirerek benzer bir ürünü piyasaya sürmek, ciddi bir tasarım hakkı ihlali riski taşır. Yeni bir tasarım yaratmak istiyorsanız:

* Esin kaynağı aldığınız tasarımları yalnızca fikir düzeyinde değerlendirin,

* Görsel form, oran, yüzey işleme ve bütünsel siluet açısından tamamen yeni bir görünüm oluşturun,

* Gerekirse tasarım ön araştırması yaptırarak risk analizi alın.

Tasarım hukuku “benzer ama biraz farklı” yaklaşımını değil, yenilik ve özgünlük ilkesini korur. Bu nedenle, tescilden kaçmanın en güvenli yolu gerçek anlamda yeni bir tasarım üretmektir. 

Meslek Patent olarak, patent haklarınızın korunması ve ürün geliştirme sürecinde hukuki güvence sağlanması için profesyonel danışmanlık sunuyoruz. Ürün değişikliklerinizin patent haklarınızı etkilememesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.[...]