Marka tescil süreciyle ilgili girişimcilerin en sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“Başvuruyu yaptığım anda markayı kullanabilir miyim, yoksa 6–8 ay tescil belgesi gelene kadar beklemem mi gerekir?”
Bu soru son derece doğaldır. Çünkü girişimciler genellikle acelecidir:
- tabela bastırılmıştır,
- sosyal medya hesapları açılmak üzeredir,
- ambalajlar hazırlanmıştır,
- web sitesi yayına alınacaktır.
Ancak marka hukukunda “kullanabilirsin” ile “kullanman risksizdir” arasında çok önemli bir fark vardır. Bu makalede, marka başvurusu yapıldıktan sonra markayı kullanmanın hukuki dayanağını, risklerini, itiraz ihtimallerini ve en güvenli stratejileri detaylı şekilde ele alacağız.
Marka Tescil Süreci Kısaca Nasıl İşler?
Öncelikle sürecin temel aşamalarını netleştirelim:
- Marka başvurusu yapılır
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) şekli inceleme yapar
- Mutlak ret nedenleri yönünden inceleme yapılır
- Marka Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır
- 2 aylık itiraz süresi başlar
- İtiraz olmazsa (veya itiraz reddedilirse)
- Marka tescil edilir ve belge düzenlenir
Bu sürecin tamamı genellikle 6 ila 8 ay sürer.
Peki bu süre boyunca markayı kullanmak yasak mı?
Hayır.
Ama koşulsuz ve risksiz de değil.
Marka Başvurusu Yapıldıktan Sonra Kullanım Serbest mi?
Evet, marka başvurusu yapıldıktan sonra markayı fiilen kullanmanız mümkündür.
Türk hukukunda, “tescil belgesi gelmeden markayı kullanamazsın” şeklinde bir yasak yoktur.
Ancak burada kritik bir ayrım vardır:
Markayı kullanabilirsiniz, fakat bu kullanım size henüz tam ve kesin bir hukuki koruma sağlamaz.
Yani başvuru aşamasında:
- Markayı tabelaya asabilirsiniz
- Sosyal medyada kullanabilirsiniz
- Ürün ambalajına basabilirsiniz
- Web sitesi açabilirsiniz
Ama tüm bunları yaparken itiraz gelmesi ihtimalini göze almış olursunuz.
“™” ve “®” İşaretleri Arasındaki Fark
Bu noktada sık yapılan bir hataya da değinmek gerekir.
™ (Trademark) İşareti
- Marka tescil edilmemiştir
- Başvuru yapılmış veya yapılmamış olabilir
- “Bu markayı ben kullanıyorum” mesajı verir
- Hukuki garanti sağlamaz
® (Registered) İşareti
- Marka resmen tescil edilmiştir
- Tescil belgesi alınmadan kullanılması hukuka aykırıdır
- Yanlış kullanımı cezai risk doğurur
Başvuru aşamasında olan bir markanın ® işaretiyle kullanılması yanlıştır ve ileride sorun yaratabilir.
Asıl Risk: İtiraz Gelirse Ne Olur?
Girişimcilerin çoğu “nasıl olsa başvuruyu yaptım” diyerek rahatlar.
Oysa asıl kritik dönem, bülten yayını sonrası 2 aylık itiraz süresidir.
Kimler İtiraz Edebilir?
- Daha önce tescilli benzer marka sahipleri
- Önceki tarihli başvuru sahipleri
- Tanınmış marka sahipleri
- Kimi durumlarda ticaret unvanı sahipleri
İtiraz Kabul Edilirse Ne Olur?
İtiraz kabul edilirse:
- Marka başvurunuz kısmen veya tamamen reddedilir
- Tescil alamazsınız
- Ama siz bu süre boyunca markayı kullanmış olabilirsiniz
İşte sorun tam burada başlar.
Markayı Kullanmış Olmak Sizi Kurtarır mı?
Hayır.
Markayı başvuru aşamasında kullanmış olmanız:
- Size otomatik bir hak kazandırmaz
- İtirazı bertaraf etmez
- Önceki hak sahibine karşı üstünlük sağlamaz
Aksine, eğer itiraz eden taraf haklı bulunursa:
- Tabelaları söktürmek zorunda kalabilirsiniz
- Ambalajları imha etmeniz gerekebilir
- Sosyal medya hesaplarını kapatmanız gerekebilir
- Hatta bazı durumlarda hak ihlali iddiasıyla tazminat riski doğabilir
Bu nedenle “kullanabilirim” demek, “sorunsuz kullanırım” anlamına gelmez.
En Büyük Hata: Ön Araştırma Yapmadan Kullanıma Başlamak
En sık karşılaşılan senaryo şudur:
“İsim hoşumuza gitti, başvuruyu yaptık, hemen tabelayı bastık.”
Oysa başvurudan önce yapılması gereken en kritik işlem:
Profesyonel Marka Araştırmasıdır
Sadece TÜRKPATENT veri tabanına bakmak çoğu zaman yeterli değildir.
Benzerlik değerlendirmesi;
- Görsel
- İşitsel
- Kavramsal
boyutlarıyla yapılmalıdır.
Aksi halde, başvurusu yapılan ama itirazla düşmesi çok muhtemel bir markaya yatırım yapılmış olur.
Hangi Durumlarda Markayı Hemen Kullanmak Daha Güvenlidir?
Bazı durumlarda risk daha düşüktür:
- Marka ayırt edici ve özgünse
- Sektörde benzeri yoksa
- Ön araştırma profesyonelce yapılmışsa
- Tanınmış markalarla çağrışım yaratmıyorsa
Bu gibi durumlarda girişimciler genellikle markayı başvuru sonrası kontrollü şekilde kullanmayı tercih eder.
Kontrollü Kullanım Ne Demektir?
Kontrollü kullanım, şu anlama gelir:
- Geri dönüşü zor maliyetlerden kaçınmak
- Büyük ölçekli tabela, ambalaj, reklam yatırımlarını ertelemek
- Dijital kullanımla (web, sosyal medya) sınırlı kalmak
- İtiraz süresi dolana kadar temkinli davranmak
Bu yaklaşım, girişimciyi hem pazara geç çıkmaktan hem de olası büyük kayıplardan korur.
“6–8 Ay Beklemek Zorunda mıyım?” Sorusu Yanlış Sorudur
Aslında doğru soru şudur:
“Bu 6–8 aylık sürede hangi riskleri alıyorum ve bu riskleri nasıl yönetiyorum?”
Marka hukuku, sadece başvuru yapmaktan ibaret değildir.
Bu süreç bir risk yönetimi ve strateji sürecidir.
Doğru danışmanlıkla:
- İtiraz ihtimali düşük markalar seçilir
- Kullanım zamanlaması doğru planlanır
- Girişimci gereksiz maliyetlerden korunur
Sonuç: Evet Kullanabilirsiniz, Ama Körü Körüne Değil
Özetle:
- Marka başvurusu yaptıktan sonra markayı kullanabilirsiniz
- Ancak tescil kesinleşmeden önce kullanım hukuki risk içerir
- En büyük risk, itiraz gelmesi ve markayı kaybetmektir
- Bu nedenle süreç, mutlaka stratejik ve profesyonel şekilde yönetilmelidir
Marka tescili bir “form doldurma” işlemi değil,
işin geleceğini doğrudan etkileyen bir karardır.
Markanızı hemen kullanmak istiyorsanız, riskleri baştan doğru yönetin.
Başvuru öncesi ve sonrası için profesyonel destek alın. Ekrandaki whatsapp ikonuna tıklayarak hemen bilgi alabilir veya ayrıntılı bilgi almak için 0216 553 22 23 telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilir. İletişim bilgilerimiz için tıklayın.
